Krótka odpowiedź
Due diligence portfela ma dwie części. Pierwsza dotyczy długów: tytułów, przedawnienia, ciągu cesji i kompletności dokumentów. Druga dotyczy dłużników: kto z nich ma z czego płacić. W tej drugiej części KRS odpowiada na wąskie, ale konkretne pytanie, czy dłużnik ma spółki i udziały, bo to jedyny majątek prywatnej osoby, który da się przeczytać z rejestru publicznego bez zlecania wywiadu.
Co z KRS możesz ustalić o dłużniku
- czy jest członkiem zarządu, prokurentem albo wspólnikiem w jakiejkolwiek spółce,
- w ilu spółkach występuje jednocześnie i które z nich są wykreślone,
- jaki ma procent udziałów według odpisu,
- jakie wyniki mają te spółki: przychód, zysk i kapitał własny z e-sprawozdań,
- czy udziały mogą mieć wartość, czyli czy kapitał własny spółki jest dodatni.
Czego nie ustalisz: nieruchomości, pojazdów, rachunków bankowych, zarobków ani wierzytelności dłużnika wobec osób trzecich. Do tego służą księgi wieczyste, rejestry pojazdów albo wywiad w agencji, a ceny agencji zestawiliśmy we wpisie wywiad gospodarczy cena. KRS nie jest więc pełną oceną majątku, tylko szybkim sitem, które oddziela dłużników z udziałami od reszty.
Kroki oceny dłużników z próby
- Wybierz próbę. Sprzedający zwykle udostępnia próbkę spraw z danymi dłużników w zakresie dopuszczonym umową poufności i przepisami o ochronie danych. Nie przetwarzaj więcej danych, niż potrzebujesz do wyceny.
- Sprawdź role w KRS. Dla każdej osoby ustal, czy występuje w rejestrze. Wynik zerowy to też informacja: z takiej sprawy nie odzyskasz z udziałów w spółkach.
- Oceń spółki. Spółka z dodatnim kapitałem własnym i stałym przychodem to realna wartość udziałów, spółka z ujemnym kapitałem i brakiem sprawozdań to praktycznie zero.
- Zsumuj szansę. Odsetek dłużników z wartościowymi udziałami w próbie przenosisz na cały portfel i wprowadzasz do modelu ceny jako jeden z czynników, obok wieku długu i kwoty.
- Udokumentuj. Notatka z datą stanu danych trafia do akt transakcji i uzasadnia cenę wobec komitetu inwestycyjnego.
Ręcznie czy w bazie
| Kryterium | Odpisy z KRS | Baza przedsiębiorców |
|---|---|---|
| Spółki jednej osoby | osobne wyszukiwanie i odpis na każdą | wszystkie w jednym profilu osoby |
| Wyniki finansowe | osobno w repozytorium dokumentów finansowych | przychód, zysk i kapitał własny w profilu |
| Wstępna wartość udziałów | własne obliczenia | szacowany przedział z opisaną metodą |
| Skala | kilkadziesiąt spraw na próbę | cała lista przez API w planie Firma |
| Dokument urzędowy | tak | nie, raport z datą stanu |
Odpis pobierzesz w wyszukiwarce KRS Ministerstwa Sprawiedliwości. Różnicę między odpisem a raportem opisuje wpis odpis z KRS czy raport PDF do akt sprawy. Wartość udziałów do egzekucji i tak ustala biegły powołany przez komornika, więc szacowany przedział służy do porównania spraw, a nie do wyceny.
Ile to kosztuje
Raporty PDF działają w planie Analityk za 249 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej (30 raportów i 100 obserwowanych podmiotów). Plan Firma za 745 zł netto daje 300 raportów, 1 000 obserwowanych i API do sprawdzania list, a plan Instytucja za 1 995 zł netto 3 000 raportów i 10 000 obserwowanych. Dla porównania wywiad w agencji o majątku jednej osoby to od około 1 200 zł netto, więc sama próba 100 dłużników kosztowałaby w agencji około 120 000 zł netto.
Kiedy KRS to za mało
Jeśli pojedyncza sprawa ma wysoką kwotę, a dłużnik nie występuje w KRS, sito nic nie da i rozsądniej zlecić wywiad majątkowy w agencji. Podobnie przy sprawach przeciwko spółce bez majątku: wtedy pytanie dotyczy członków zarządu, co opisujemy na stronie członkowie zarządu dłużnika, a w sprawie osoby fizycznej z udziałami na stronie udziały dłużnika w spółkach z o.o.
Co wynika z oceny dla ceny portfela
Jeżeli w próbie 100 dłużników udziały w wartościowych spółkach ma kilkoro, portfel jest wart wyraźnie mniej niż przy kilkunastu takich osobach, nawet przy tej samej kwocie nominalnej. Tak działa to sito: nie zastępuje modelu wyceny, tylko dostarcza mu czynnik, którego sprzedający zwykle nie podaje. Całość rozwijamy na stronie weryfikacja dłużników przed zakupem portfela wierzytelności.
Pytania o ocenę dłużników
Co obejmuje due diligence portfela wierzytelności?
Obejmuje stan prawny długów (tytuły, przedawnienie, cesje) i ocenę dłużników. Ta druga część to sprawdzenie, czy dłużnik ma udziały, spółki albo zarząd, bo z nich można prowadzić egzekucję. Dane o rolach i spółkach pochodzą z KRS, a majątek prywatny wymaga innych źródeł.
Czy w KRS można sprawdzić majątek dłużnika?
Tylko jego część: udziały w spółkach, role w zarządzie i wyniki finansowe spółek. KRS nie pokazuje nieruchomości, pojazdów, rachunków ani zarobków. Dlatego dłużnik bez żadnej roli w KRS nie ma udziałów do zajęcia w spółkach, ale może mieć majątek poza rejestrem.
Ilu dłużników z portfela warto sprawdzać przed zakupem?
Reprezentatywną próbę, a przy mniejszych pakietach wszystkich dłużników powyżej progu kwoty. Ręczne składanie odpisów ogranicza próbę do kilkudziesięciu spraw. Baza z API w planie Firma pozwala sprawdzić całą listę, a nie tylko próbę.
Odpowiedzi mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej ani opinii o wartości portfela.